Hasło „ostra niewydolność krążenia” w krzyżówkach najczęściej prowadzi do krótkich, potocznie rozpoznawalnych określeń stanu nagłego. Zebrane zostały 4 najpopularniejsze odpowiedzi, które realnie pojawiają się w zadaniach logicznych (różnią się długością i „medycznością”, ale znaczeniowo krążą wokół tego samego).
(7 liter)
(6 liter)
(4 litery)
(6 liter)
WSTRZĄS
Wstrząs to stan, w którym krążenie nie dostarcza narządom wystarczająco tlenu (w uproszczeniu: „organizm nie dowozi”). W krzyżówkach to chyba najczęstsza odpowiedź na „ostrą niewydolność krążenia”, bo brzmi jednoznacznie i jest powszechnie znana.
W medycynie wyróżnia się różne typy wstrząsu, m.in. hipowolemiczny (np. po krwotoku), kardiogenny (gdy serce nie daje rady) i anafilaktyczny (reakcja alergiczna).
Kontekst krzyżówkowy: bywa też definiowany jako „szok” (synonim) albo „stan zagrożenia życia”. Uwaga na hasła typu „wstrząs mózgu” — wtedy odpowiedź to zwykle „URAZ”, „KONKUSJA” itp., a nie samo WSTRZĄS.
ZAPAŚĆ
Zapaść (często w parze: „zapaść krążeniowa”) to nagłe załamanie pracy układu krążenia z gwałtownym spadkiem ciśnienia i osłabieniem. Słowo krótkie, „krzyżówkowe”, bardzo lubiane przez autorów.
Ciekawostka: w języku potocznym „zapaść” potrafi oznaczać też kryzys („zapaść gospodarcza”), ale w krzyżówkach przy dopisku „ostra” albo „krążenia” zwykle chodzi właśnie o znaczenie medyczne. Łatwo pomylić z „omdleniem” — jednak OMDLENIE to raczej skutek, a nie synonim zapaści.
SZOK
Szok to krótki odpowiednik „wstrząsu”, częsty zwłaszcza wtedy, gdy w diagramie brakuje miejsca (4 litery robią robotę). W definicjach krzyżówkowych bywa opisywany jako „wstrząs”, „porażenie”, „nagłe załamanie”.
Kontekst krzyżówkowy: uwaga na definicje stricte emocjonalne („ogromne zaskoczenie”) — wtedy też pasuje SZOK, ale nie ma to nic wspólnego z krążeniem. Jeśli w haśle pada „krążenia”, szansa na SZOK jako termin medyczny mocno rośnie.
KOLAPS
Kolaps to spolszczone określenie „zapaści”, spotykane w starszych tekstach i… w krzyżówkach. Autorzy lubią je za układ liter i długość.
Kontekst krzyżówkowy: często pojawia się w definicjach typu „zapaść”, „ostra niewydolność krążenia”, „zasłabnięcie” (choć to ostatnie jest już pewnym skrótem myślowym). Jeśli krzyżówka ma bardziej „lekarski” klimat, KOLAPS bywa wręcz pewniakiem.