Skórki po bananach nadają się nie tylko do kosza albo na kompost. To prosty surowiec na domowy nawóz, który szczególnie dobrze sprawdza się przy roślinach kwitnących i doniczkowych. Zawierają głównie potas, a także niewielkie ilości fosforu, wapnia i magnezu. Nie jest to środek „na wszystko”, ale jako uzupełnienie pielęgnacji działa zaskakująco dobrze. Żeby jednak nie zrobić fermentującej brei o nieprzyjemnym zapachu, warto przygotować taki nawóz w odpowiedni sposób.
Do jakich roślin nawóz z bananów ma sens
Nawóz z bananów najlepiej traktować jako delikatne wsparcie, a nie pełnowartościowy zamiennik nawożenia mineralnego czy dobrze przerobionego kompostu. Najbardziej korzystają z niego rośliny, które potrzebują większej ilości potasu, czyli te odpowiedzialne za kwitnienie, zawiązywanie pąków i ogólną kondycję tkanek.
Dobrze reagują na niego między innymi pelargonie, surfinie, begonie, hibiskusy, róże, storczyki w okresie aktywnego wzrostu oraz wiele roślin doniczkowych o ozdobnych kwiatach. W ogrodzie można go podawać także pomidorom i papryce, ale raczej jako dodatek, a nie główne źródło składników pokarmowych.
Nie warto przesadzać z jego stosowaniem przy roślinach, które wymagają bardzo zrównoważonego nawożenia albo źle znoszą stale wilgotne podłoże. Zbyt częste podlewanie wywarem czy maceratem może bardziej zaszkodzić przez przelanie niż pomóc przez dostarczenie składników.
Skórka banana dostarcza głównie potasu, ale ma mało azotu. Jeśli roślina marnie rośnie i blednie, sam nawóz bananowy zwykle nie wystarczy.
Co przygotować przed zrobieniem nawozu
Najwygodniej pracuje się ze skórkami z dojrzałych bananów, bez oznak pleśni. Jeśli owoce były mocno pryskane lub pochodzą z niepewnego źródła, skórki warto dokładnie umyć w ciepłej wodzie. To ważne zwłaszcza wtedy, gdy nawóz ma trafić do roślin jadalnych.
- 2-4 skórki banana
- 1 litr wody do zalania lub gotowania
- słoik, dzbanek albo pojemnik z przykrywką
- nóż lub nożyczki do pocięcia skórek
- sitko do odcedzenia płynu
Im drobniej skórki zostaną pokrojone, tym szybciej oddadzą składniki do wody. Nie trzeba ich mielić ani rozdrabniać blenderem. Wystarczą paski o długości kilku centymetrów. Przy zbyt drobnej papce łatwiej o gnijący osad i trudniejsze odcedzanie.
Przygotowując nawóz do roślin doniczkowych, lepiej robić małe porcje. Świeży płyn działa pewniej niż taki, który stoi tydzień na blacie i zaczyna pachnieć fermentacją. W praktyce najwygodniejsze są ilości do zużycia w ciągu 1-3 dni.
Najprostszy nawóz z bananów na zimno krok po kroku
To najłatwiejsza metoda. Nie wymaga gotowania, nie zajmuje dużo czasu i dobrze sprawdza się przy regularnej pielęgnacji roślin domowych. Powstaje delikatny wyciąg wodny, który można stosować zamiast jednego zwykłego podlewania.
- Umyć skórki i pokroić je na mniejsze kawałki.
- Włożyć do słoika lub dzbanka i zalać 1 litrem odstanej wody.
- Odstawić na 24-48 godzin w temperaturze pokojowej.
- Odcedzić płyn przez sitko.
- Podlać rośliny bezpośrednio podłoże, nie liście.
Nie ma potrzeby trzymania skórek dłużej niż dwa dni. Po tym czasie zamiast lepszego nawozu zwykle zaczyna się fermentacja. Płyn robi się mętny, zapach staje się ciężki, a w ciepłe dni może pojawić się śluzowaty osad. Taki roztwór lepiej rozcieńczyć mocno i zużyć w ogrodzie albo po prostu wylać na kompost.
Do roślin doniczkowych bezpieczniej stosować ten nawóz na lekko wilgotną ziemię. Podlewanie zupełnie suchej bryły korzeniowej jakimkolwiek nawozem, nawet domowym, może zadziałać zbyt gwałtownie. Najpierw warto lekko zwilżyć podłoże zwykłą wodą, a dopiero potem podać wyciąg ze skórek.
Jak często podlewać takim wyciągiem
W sezonie wzrostu, czyli najczęściej od wiosny do końca lata, wystarcza podanie nawozu z bananów co 2-3 tygodnie. Przy roślinach intensywnie kwitnących można zejść do podlewania co 10-14 dni, ale tylko wtedy, gdy podłoże dobrze przesycha i nie ma problemu z zalewaniem korzeni.
Zimą większość roślin doniczkowych rośnie wolniej, więc nawożenie domowymi preparatami zwykle ogranicza się albo całkiem wstrzymuje. Dotyczy to szczególnie gatunków stojących w chłodniejszych pomieszczeniach i takich, które przechodzą wyraźny okres spoczynku.
Jeśli po kilku zastosowaniach ziemia robi się zbita, długo trzyma wilgoć albo pojawia się nalot na powierzchni, trzeba zrobić przerwę. Problemem bywa nie sam banan, tylko zbyt częste dolewanie organicznego płynu do doniczki bez możliwości pełnego przeschnięcia podłoża.
Przy pomidorach, papryce czy kwiatach balkonowych nawóz można stosować trochę częściej, bo rośliny mają większe zapotrzebowanie i zwykle rosną w bardziej przewiewnym podłożu. Mimo to nadal powinien to być dodatek, nie jedyne źródło składników odżywczych.
Wywar z bananów i suszone skórki – kiedy lepiej wybrać inną wersję
Nie każdemu odpowiada moczenie skórek w słoiku. Jeśli liczy się szybszy efekt i mniejsze ryzyko nieprzyjemnego zapachu, lepiej zrobić wywar albo wysuszyć skórki i dodać je do ziemi. To dwie metody, które sprawdzają się w innych sytuacjach niż zwykły wyciąg na zimno.
Wywar po gotowaniu
Wywar przygotowuje się szybciej niż macerat. Wystarczy wrzucić pokrojone skórki do garnka, zalać wodą i gotować na małym ogniu przez 15-20 minut. Po ostudzeniu płyn trzeba odcedzić i rozcieńczyć mniej więcej w proporcji 1:1 z wodą.
Taka wersja jest wygodna, gdy nawóz ma być użyty od razu. Zapach bywa łagodniejszy, a sam płyn zwykle jest bardziej stabilny przez krótki czas. Mimo to nadal najlepiej zużyć go w ciągu 1-2 dni, zamiast przechowywać przez tydzień.
Wywar sprawdza się przy roślinach balkonowych i ogrodowych, które mają większy apetyt na składniki pokarmowe. W doniczkach domowych warto zachować ostrożność z częstotliwością. Zbyt regularne podawanie nawet łagodnych nawozów organicznych może sprzyjać rozwojowi ziemiórek, jeśli podłoże jest stale wilgotne.
Dodatkowa korzyść z gotowania jest prosta: mniej ryzyka, że do pojemnika trafią resztki zanieczyszczeń z powierzchni skórki. Nie zastępuje to jednak porządnego mycia owoców przed użyciem.
Suszone skórki do ziemi
Skórki można też wysuszyć i wykorzystać w formie dodatku do podłoża. Najpierw trzeba pokroić je na małe paski i wysuszyć całkowicie – na kaloryferze, w suszarce lub w piekarniku przy niskiej temperaturze, około 50-60°C. Powinny stać się twarde i kruche.
Po wysuszeniu da się je pokruszyć albo zmielić. Tak przygotowany materiał można wmieszać w wierzchnią warstwę ziemi lub dodać do podłoża przy przesadzaniu. Nie trzeba dawać dużo. Do średniej doniczki wystarcza 1-2 łyżeczki rozdrobnionej skórki.
Ta metoda działa wolniej, bo składniki muszą zostać rozłożone przez mikroorganizmy w podłożu. Dzięki temu ryzyko przelania rośliny jest mniejsze niż przy płynnych nawozach. Z drugiej strony świeże, niewysuszone kawałki zakopane w doniczce to słaby pomysł – łatwo gniją i przyciągają owady.
Do gruntu suszone skórki nadają się bardzo dobrze jako domieszka do dołka pod pomidory czy róże, ale w umiarkowanej ilości. Zbyt gruba warstwa organicznych resztek pod korzeniami może miejscowo zaburzyć warunki w glebie i zamiast odżywiać, zacznie się rozkładać zbyt intensywnie.
Świeżej skórki nie warto wciskać głęboko do doniczki „na szybko”. W małej objętości ziemi łatwo zaczyna gnić, a korzyść dla rośliny jest wtedy żadna.
Najczęstsze błędy przy nawozie z banana
Najczęściej problem pojawia się nie przez sam pomysł, tylko przez przesadę. Domowy nawóz organiczny wydaje się łagodny, więc łatwo podawać go za często. Tymczasem korzenie bardziej cierpią od nadmiaru wilgoci i gnijących resztek niż od chwilowego braku dodatkowego potasu.
Drugim błędem jest używanie spleśniałych skórek. Jeśli na powierzchni widać biały, zielony albo czarny nalot, taki materiał trzeba wyrzucić albo przeznaczyć wyłącznie na kompost. Wlewanie takiego roztworu do doniczki to proszenie się o problemy z pleśnią w podłożu.
Kolejna sprawa to traktowanie nawozu z banana jako magicznego środka na słabe kwitnienie. Jeśli roślina stoi w zbyt ciemnym miejscu, ma za ciasną doniczkę albo źle dobrane podłoże, sam potas niczego nie załatwi. Nawożenie działa dopiero wtedy, gdy reszta warunków jest w porządku.
- nie stosować do każdej rośliny co tydzień bez obserwacji podłoża,
- nie używać skórek z pleśnią lub gniciem,
- nie zostawiać maceratu na wiele dni w cieple,
- nie lać nawozu na liście ani kwiaty.
Co zrobić z resztkami skórek po odcedzeniu
Po przygotowaniu płynnego nawozu zostają miękkie kawałki skórki. Najrozsądniej dorzucić je do kompostownika. Tam rozłożą się bez problemu i wrócą do obiegu w znacznie bezpieczniejszej formie niż wtedy, gdy miałyby zalegać w doniczce.
Jeśli kompostownika nie ma, resztki można rozdrobnić i dodać do ziemi w ogrodzie, ale płytko i w niewielkiej ilości. W skrzynkach balkonowych lepiej tego unikać, bo mała objętość podłoża szybciej łapie nieprzyjemny zapach i przyciąga owady.
Dobrą praktyką jest łączenie nawozu z bananów z innymi prostymi metodami dbania o glebę: okresową wymianą wierzchniej warstwy ziemi w doniczkach, rozsądnym podlewaniem i regularnym usuwaniem suchych liści. Sam nawóz pomaga, ale największą różnicę daje cała pielęgnacja, a nie jeden składnik.
Przy rozsądnym stosowaniu nawóz z bananów jest tani, prosty i naprawdę użyteczny. Najlepiej sprawdza się jako lekki zastrzyk potasu podany od czasu do czasu, a nie codzienna rutyna. Właśnie wtedy daje najwięcej korzyści i najmniej kłopotów.